Halloween, ook genoemd All Hallows’ eve(ning),
is de Engelse naam voor Allerheiligenavond.
Het wordt gevierd op 31 oktober,
de avond voor Allerheiligen.
Het ontstaan van Halloween gaat wel drieduizend jaar
terug naar de viering van "Samhain"
(uit te spreken als "sow-ain").
Het feest begon bij zonsondergang op 31 Oktober
en eindigde bij zonsondergang op 1 November.
Het feest was ongeveer gelijk aan de nieuwjaarsviering.
Op deze magische nacht werden er uitgeholde
pompoenen met uitgekerfde gezichten met daarin
verlichting/kaarsen op veranda's en in raamkozijnen
gezet om geliefde overleden te verwelkomen en
ook diende het als bescherming tegen kwaadwillende geesten.
Brandende kaarsen werden in huis gebruikt als verlichting.
Samhain was niet de naam van een "Meester van de Dood",
nee.. er zijn historische aanwijzingen gevonden om dit te verklaren,
het was de naam van een feest dat het "Einde van de zomer" heette.
Men geloofde dat de zielen van de doden op dit tijdstip het
dichtste bij waren en dat je op dit tijdstip het beste contact met
ze kon zoeken of om raad kon vragen.
Halloween was eveneens de viering van de oogst.
Halloween heeft absoluut niks te maken met "Satan" , omdat
dit een creatie is van de Christelijke kerk.
Halloween word in Nederland niet echt gevierd maar toch
zie je het een beetje opkomen als je ziet wat er in winkels al te
verkrijgen is aan pompoenen en andere halloween attributen.
Engeland
In sommige gebruiken die zich in Engeland rond Allerheiligen
en Allerzielen ontwikkelden, hebben negentiende-eeuwse
onderzoekers wel overblijfselen willen zien van het Keltische
nieuwjaarsfeest Samhain (= einde van de zomer), dat ook op de
avond van 31 oktober zou zijn gevierd.
Op deze dag speelden, dacht men, het geloof aan de terugkeer
van de zielen van overledenen naar hun vroegere woonplaatsen,
en de angst voor de aanwezigheid van bovennatuurlijke wezens een rol.
Bewijzen voor deze visie ontbreken echter. Zoals elk feest ondergingen
ook het wereldse Halloween-feest en zijn feestvierders
in de loop der tijd voortdurend veranderingen.
In Schotland worden in de negentiende eeuw jongeren genoemd als
deelnemers aan spelen die lagen in de sfeer van de magie en voorspellingen.
Weer later werd Halloween vermeld als kinderfeest.
Amerika
Door Engelse, Schotse en Ierse immigranten werd Halloween in de
negentiende eeuw in Amerika geïntroduceerd. Uit die tijd worden wel
kattenkwaad en onruststokerijen door jongeren vermeld.
In de twintigste eeuw werd Halloween in Amerika vooral een feest waarbij
kleine kinderen als spoken verkleed en met uitgesneden pompoenen
als lantaarns langs de huizen gingen om te vragen om een traktatie
of te dreigen met een grap (treat or trick).
Sinds de jaren tachtig neemt de populariteit van het feest bij
volwassenen echter toe.
Ook is een stijgende belangstelling voor de aankleding en versiering
van feest en feestgangers waarneembaar die haar inspiratie vindt
in zo groot mogelijke griezeligheid.
Vanuit Amerika heeft Halloween zich de laatste decennia over
heel
West-Europa verspreid, vooral onder invloed van griezelfilms,
televisieseries en de commercie.
Daarbij wordt de vermeende heidense achtergrond sterk benadrukt.
Het feest wordt voorgesteld als een Keltisch feest
van 2000 tot 5000 jaar oud.
Zo wordt ingespeeld op een toenemende ontvankelijkheid
van het publiek voor magie en New-Age.
Nederland
Sinds de jaren 80 van de twintigste eeuw is Halloween ook
in Nederland bekend. Vooral onder scholieren en volwassenen
is het feest de laatste jaren sterk in opkomst.
Scholen, buurthuizen, cafés, clubs, discotheken zijn
de plaatsen waar Halloween-parties worden georganiseerd.
De feesten hebben nogal eens een besloten karakter.
Ze kunnen onderling sterk verschillen, maar een belangrijk onderdeel
is steeds het griezelig verkleed gaan (er worden wel prijzen uitgeloofd
voor het beste, afschrikwekkendste kostuum).
In Hippolytushoef (Noord-Holland) werd in 1995 voor de zevende keer een
Halloweenmarkt gehouden, nadat deze in 1988 voor het eerst als grappig
thema voor de traditionele najaarsmarkt was bedacht.
Attributen
Bij de pogingen het feest ingang te doen vinden,
speelt het aanbieden van accessoires door de commercie een grote rol.
Het belangrijkste attribuut is de uit Amerika overgenomen
pompoenlantaarn, een pompoen uitgesneden in de vorm van
een griezelgezicht. Het licht van een kaarsje dat door de ogen,
neus en mond naar buiten schijnt, verhoogt het effect.
De Engelse naam voor de lantaarn is Jack -o'-lantern
(waarschijnlijk afgeleid van een naam voor een nachtwaker).
De lantaarnmaskers, ook wel gemaakt van andere materialen,
worden de laatste jaren steeds vaker gedurende de hele maand
oktober in de winkels te koop aangeboden.
Ook de toename van het aanbod van onbewerkte
pompoenen in bloemen en groentewinkels is opvallend.
