Het vuurwerk

Vuurwerk is een constructie van materialen zoals karton, papier,
 plastic en metaal, met daarin ontplofbare- en/of brandbare mengsels
van chemische stoffen (ook wel sassen genoemd) verwerkt, die bij
ontsteking verschillende effecten veroorzaken, zoals licht, geluid, rook
of beweging. In vuurwerk wordt vaak buskruit gebruikt, dit bestaat uit
kaliumnitraat(KNO₃), koolstof (C) en zwavel (S) in de
gewichtsverhouding 75:15:10. Hierbij is het kaliumnitraat de
zuurstofleverancier. Bij de reactie komen o.a. de gasvormige
producten CO, CO₂ en N₂ vrij, naast kaliumsulfaat en -carbonaat.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen
 lust-of feestvuurwerk en ernstvuurwerk.

Lustvuurwerk

Fop- of schertsvuurwerk

Fop- of schertsvuurwerk is consumentenvuurwerk dat het hele jaar
te koop is en ook altijd afgestoken mag worden. Hieronder vallen
 bijvoorbeeld sterretjes, rookbommetjes en trekbommetjes.

Consumentenvuurwerk

Consumentenvuurwerk is vuurwerk dat in de drie dagen voor oud en
 nieuw verkocht wordt. Consumenten mogen maximaal 10 kg
 vuurwerk per levering bij erkende vuurwerkverkooppunten kopen en
alleen op oudejaarsdag van 10 uur 's morgens tot nieuwjaarsdag 2 uur
afgestoken mag worden. Dit vuurwerk mag door iedereen
van 16 jaar of ouder gekocht worden.

Het consumentenvuurwerk wordt onderscheiden in siervuurwerk
 en knalvuurwerk. Siervuurwerk bestaat in de vorm van vuurpijlen
die als geheel de lucht in schieten, en potten of fonteinen die vuurstralen
 vanaf de grond omhoog schieten. Het knalvuurwerk varieert van zware
 donderslagen, kanonslagen of astronauten tot de lichtste uitvoering,
de rotjes. Het is niet ongebruikelijk om een mat rotjes ineens af te
steken, wat een knaleffect geeft als van een mitrailleur. Luchthuilers,
ofwel gillende keukenmeiden worden ook tot het knalwerk gerekend.

Professioneel vuurwerk

Professioneel vuurwerk mag niet aan consumenten verkocht worden.
 Het wordt alleen afgestoken door professionals die een speciale erkende
training hebben gevolgd om het te mogen afsteken. Dit is Groot Vuurwerk
(qua lading en kracht) dat alleen in de open lucht afgestoken wordt
(meestal op afstand, door een elektrische ontsteking). Pyrotechnische
 Speciale Effecten (Theater- of podiumvuurwerk) is speciaal geschikt
voor gebruik binnen bij evenementen en in theaters.

Ernstvuurwerk

Ernstvuurwerk is het vuurwerk dat gebruikt wordt wanneer een schip
 in nood is en er signalen afgegeven moeten worden, zoals fakkels,
vuurpijlen, parachutes en rookpotten. Dit is ook het vuurwerk dat
in het leger gebruikt wordt voor soortgelijke doelen,
bijvoorbeeld rookschermen of verlichting

Geschiedenis

Vuurwerk is waarschijnlijk ontdekt door de Bengalen (het woord
 'Bengaals vuurwerk' verwijst nog naar het land Bangladesh), maar
 werd pas op grote schaal gebruikt door de Chinezen, aan het begin
van onze jaartelling. Zij gebruikten het bij religieuze gebeurtenissen
om boze geesten te verdrijven. Militairen gebruiken vuurwerk ook wel
 eens voor verlichting van terreinen of het geven van signalen. De Chinezen
 beschikten zeker vanaf de vroege 13e eeuw over buskruit, het
belangrijkste bestanddeel van vuurwerk. Vlak nadat de Chinezen
 het buskruit hadden ontdekt, deden ze er al proeven mee. Uit de
proeven kwamen verschillende soorten vuurwerk voort. Vuurwerk
 vond na de ontdekking snel zijn weg naar Europa

Gevarenklassen

Het meeste vuurwerk komt uit China. Daar vindt ook de
classificatie naar gevarenklasse plaats. De classificatie vindt
plaats op grond van internationale regelgeving voor vervoer
en verpakking. Vuurwerk is naar aard en werking onderverdeeld
in vier subklassen. Subklasse 1.1 is het zwaarste vuurwerk,
subklasse 1.4 het lichtste. De vier subklassen zijn:

Subklasse 1.1:
Gevaar voor massa-explosie
(bijv. titaniumsalute mortierbommen)

Subklasse 1.2:
Gevaar voor scherfwerking.
Er bestaat geen risico voor massa-explosie.

Subklasse 1.3:
Gevaar voor brand, maar weinig gevaar voor
scherfwerking. (bijv. normale mortierbommen).

Gevaar voor brand en scherfvorming,
maar geen gevaar voor massa-explosie.

Subklasse 1.4:
Gering gevaar voor ontploffing. De gevolgen
blijven hoofdzakelijk beperkt tot de verpakking.

Volgens de Nederlandse regels moet consumentenvuurwerk
 altijd zodanig zijn verpakt dat het kan worden ingedeeld
 in de subklasse 1.4. Daarnaast blijven voor consumentenvuurwerk
 de bestaande regels van kracht, waarbij beperkingen zijn gesteld aan
de hoeveelheden en soorten werkzame stof.

Vuurwerk met oud en nieuw

In Nederland wordt met oud en nieuw traditioneel zeer veel
vuurwerk door particulieren afgeschoten. Daarmee wordt symbolisch
 het oude jaar verjaagd, en het nieuwe jaar binnengehaald. Een aantal
 soorten vuurwerk mag echter niet door particulieren gebruikt worden.
Vuurwerk dat in België gewoon te koop is wordt illegaal
naar Nederland gebracht.

Door het afsteken van het vele vuurwerk wordt de kwaliteit
van de lucht vlak na de jaarwisseling korte tijd zeer slecht.
Het nieuwe jaar wordt met grote hoeveelheden vuurwerk en
feestvuren ingeluid. In stedelijke gebieden leidt dit gedurende
de nacht tot smogvorming. Ook de uitstoot van fijn stof leidt
tot een hoge concentratie daarvan in de lucht. De vervuiling
verdwijnt het ene jaar sneller dan het andere, dit hangt sterk
 af van de windsnelheid en eventuele neerslag. Patiënten met
luchtwegaandoeningen zoals astma en mensen met hart- en
vaatziekten wordt aangeraden binnen te blijven.

De resten van het afgestoken vuurwerk blijven meestal liggen
op straat en leiden daardoor tot zwerfafval. In sommige gemeenten
worden speciale vuilniszakken uitgedeeld om dit afval op te ruimen.

Jaarlijks gebeuren met vuurwerk vrij veel ongelukken,
waarbij meestal jonge mensen oog- of handletsel oplopen.

Alle informatie over Oud en Nieuwjaar
Het Chinees Nieuwjaar
Het Joods Nieuwjaar
Oudejaarsavond
Nieuwjaarsdag
Vadertje Tijd
Oudejaarsconference
Wetenswaardigheden over oud en nieuwjaar

Naar begin pagina